Αλκοολισμός- Κατάχρηση οινοπνεύματος

Αλκοολικός είναι ο πότης με εξάρτηση από το αλκοόλ και με ψυχολογικές, νοητικές, σωματικές διαταραχές εξαιτίας της χρήσης του.

Ως αποτέλεσμα εμφανίζει διαταραγμένες τις οικογενειακές, επαγγελματικές και διαπροσωπικές του σχέσεις.

Ο αλκοολισμός είναι  μια κατάσταση που συχνά ξεγελά τους γιατρούς αλλά και μια κατάσταση που δύσκολα παραδέχονται οι ίδιοι οι ασθενείς. Κρύβεται εύκολα πίσω από κοινωνικές συνήθειες, καθιερωμένες αντιλήψεις και συμπεριφορές, όπως οι εξής:

  • οι άντρες πίνουν,εγώ μπορώ και το  ελέγχω
  • εγώ πίνω μόνο σαββατοκύριακο,πίνω από μικρός και ξέρω τι κάνω
  • εγώ δεν είμαι σαν τους άλλους
  • εμένα δεν με πιάνει..εγώ το σηκώνω
  • εγώ δεν είμαι εξαρτημένος  και όποτε θέλω το σταματώ
  • δεν με ενοχλεί στην οδήγηση…..δεν έχω αλλάξει σαν άνθρωπος
  • όλοι πίνουν στη παρέα μου

Τα σημαντικά θέματα γύρω από τη χρήση του  αλκοόλ  τα διακρίνουμε σε:

  • κατάχρηση αλκοόλ, συχνή μέθη και
  • εξάρτηση από το αλκοόλ.

Και τα δύο, μπορεί να ευθύνονται σε μεγάλα ποσοστά για:

  • τα τροχαία ατυχήματα συνήθως σοβαρά
  • τις βιαιοπραγίες, τις συχνές παρεξηγήσεις και τσακωμούς
  • τις ανθρωποκτονίες,το κώμα και τον αιφνίδιο θάνατο ακόμα και μετά από μία σκληρή μέθη.
  • τις ζηλοτυπικές εκρήξεις, κυρίως σε άνδρες με συχνή κατάληξη το έγκλημα
  • τις απόπειρες βιασμών, κ.α.
  • τη παρανοϊκή κατάσταση
  • το να μη θυμούνται τι έκαναν πριν λίγες ώρες ή κατά τη διάρκεια της χρήσης ,με συνέπεια απρόβλεπτα αποτελέσματα.

Πολλοί ξεκινούν να χρησιμοποιούν το αλκοόλ σαν φάρμακο για το άγχος τους, σαν ηρεμιστικό για να χαλαρώσουν, σαν υπναγωγό το βράδυ,σαν παρέα για να απαλύνουν το συναίσθημα μοναξιάς  και  έτσι γίνονται αλκοολικοί χωρίς καλά καλά να το καταλάβουν.

‘Αλλοι  μπορεί να εθιστούν και  μέσω μίας  life style συμπεριφοράς, όπου είναι σημαντικό να ξεχωρίζεις το καλό ουίσκι,το σπάνιο μπράντυ,το κρασί με το άρωμα και σώμα ,το ποτό παλαίωσης,να επιδεικνύεις τις γνώσεις σου με αποτέλεσμα να περιστρέφεσαι συνεχώς γύρω από τη προσμονή κατανάλωσης αλκοόλ και της  life style μέθεξης που νομίζεις ότι αυτό σου προσφέρει .

Το αλκοόλ μπορεί να αποτελεί μια χρόνια παράδοση στην Ευρώπη, ως συνοδευτικό του φαγητού,γεύσης και ευφορίας. Όμως οι νέες συνθήκες  διασκέδασης ,σε μπαρ και νυχτερινά κέντρα,οι γιορτές και τα πάρτυ μέχρι το πρωί, ωθούν σε γρήγορες και μεγάλες καταναλώσεις αλκοόλ,σε αντίθεση με την αργή χρήση μπύρας ή κρασιού που έκανε κάποιος βγαίνοντας για φαγητό. Η  κουλτούρα της διασκέδασης εξωθεί πλέον στο απόλυτο μεθύσι και μία ολόκληρη  βιομηχανία γύρω από αυτό το αποτέλεσμα, θησαυρίζει. Τα δήθεν κεράσματα,τα σφηνάκια που τον μόνο σκοπό που έχουν είναι να επιταχύνουν τη μέθη και την άρση αναστολών αποσκοπόντας  στη μεγάλη κατανάλωση έχουν σαν αποτέλεσμα τη δηλητηρίαση από το οινόπνευμα αλλά μετά από κάποιο διάστημα και τον αλκοολισμό.

Η κατάσταση της μέθης , ελαφράς ή έντονης, γίνεται μία φυγή από την προσωπική και κοινωνική πραγματικότητα και μια προσπάθεια διόρθωσης  της.  Συχνά βιώνεται ένα μεγάλο παράπονο  από τη ζωή και ένα συναίσθημα απόρριψης. Σε αντίθεση με τους χρήστες ναρκωτικών ,ο χρήστης αλκοόλ θέλει να είναι μέσα στη ζωή αλλά δεν τα καταφέρνει.

Η καθημερινότητα στον σύγχρονο κόσμο ,πιεστική στο ρυθμό της και φτωχή από επικοινωνία δίνει τη θέση της   στο ποτό του σαββατοκύριακου που  έρχεται να ναρκώσει τις πληγές με τον μανδύα της διασκέδασης.

Ο συχνά  πότης,ο αλκοολικός,ο εξαρτημένος από το οινόπνευμα γενικότερα,δεν μπορεί να πάρει απόσταση από τα εκάστοτε προβλήματα του, που τον θλίβουν,αγχώνουν και καταφεύγει στο ποτό. Ακόμα και σε στεγνή περίοδο το άτομο αυτό έχει προβλήματα ανάπτυξης σταθερών διαπροσωπικών σχέσεων. Η αναζήτηση αλκοόλ ναρκώνει αυτό το πρόβλημα.

Τι σημαίνει πίνω πολύ; τι σημαίνει κατάχρηση;

  • Μία χονδρική εκτίμηση αποτελεί η κατανάλωση 8 με 15 μερίδων ποτού σε μια εβδομάδα.
  • Δεν είναι όμως τόσο η ποσότητα ,όσο η αναζήτηση του ποτού και η χρήση του για ψυχολογική ανακούφιση και παρέα. Όσο αυτά συνεχίζονται τόσο η κατάχρηση μετατρέπεται σε αλκοολισμό.
  • Κάποιος που χρειάζεται να πιεί κάτι για να αντιμετωπίσει μία κοινωνική έξοδο είναι ήδη στο δρόμο του αλκοολισμού.

Τι σημαίνει εξάρτηση από αλκοόλ? 

  • Ανοχή στη χρήση.  Τεράστια επιθυμία κατανάλωσης αλκοόλ.
  • Μεγάλη προσμονή μέχρι την κατανάλωση .
  • Συμπτώματα στέρησης ( αγωνία, νευρικότητα, ναυτία, εφίδρωση, τρόμο,κ.α ).
  • Περιορισμός  των  κοινωνικών,εργασιακών δραστηριοτήτων.
  • Αποτυχημένες προσπάθειες για ελάττωση της κατανάλωσης.
  • Χρήση αλκοόλ συχνά το πρωί. Χρήση ποτού καταπραϋντική  μετά από  μεγάλη κατανάλωση αλκoόλ τη προηγούμενη μέρα.
  •  Προσοχή: ο αλκοολικός λόγω χρόνιας καταστροφής του ήπατός του, δεν μπορεί να πιεί  πλέον μεγάλες ποσότητες και με λίγες ποσότητες μπορεί να έχει ψυχική δράση .Αυτό το ερμηνεύει εσφαλμένα ,ως προσωπική επιτυχία ελέγχου επι του αλκοόλ.

Ο σκληρός πότης είναι απαραίτητα και αλκοολικός; Συνήθως ήδη είναι κατά 25%, στο δε υπόλοιπο 75% είναι άμεσα υποψήφιος.

Πολλοί γίνονται αλκοολικοί μέσα από τη συχνή κοινωνική χρήση λόγω εργασίας, παρέας, συνηθειών, π.χ. σε ένα χωριό, και έτσι εγκαθιδρύεται η ανάγκη πλέον του ποτού.

Ιδιαίτερη κατηγορία είναι ο περιστασιακός πότης, που πίνει μεγάλες ποσότητες, π.χ. κατά τις εξόδους του το σαββατοκύριακο, και ο οποίος δύσκολα θα αντιληφθεί το πρόβλημα. Γενικά, αυτός που λέει ότι αντέχει το ποτό είναι πιο επιρρεπής για αλκοολισμό από έναν που τον πιάνει εύκολα, διότι δεν λαμβάνει αποτρεπτικά μηνύματα από τη χρήση.

Η χρήση, κατάχρηση, εξάρτηση από το αλκοόλ δηλητηριάζει και τροποποιεί τη συμπεριφορά και το συναίσθημα, με αποτέλεσμα να έχουμε εκδηλώσεις όπως:      οργή       κλάματα       ζήλεια    ενώ συχνότατα επιτείνει τις όποιες ασθενικές συμπεριφορές που υποτίθεται συγκαλύπτει (π.χ. πίνω γιατί έχω μια συνέντευξη, γιατί φοβάμαι την πολυκοσμία, για να πάω ένα ταξίδι, γιατί νιώθω θλιμμένος αν δεν το κάνω). Σταδιακά επέρχεται η αποδόμηση της προσωπικότητας

Η κατανάλωση οινοπνεύματος εκτός από τη προσπάθεια περιορισμού του άγχους, χρησιμοποιείται και ως μέσον ενίσχυσης της αυτοπεποίθησης,της μείωσης της εσωτερικής αδυναμίας . Να πάρει κάποιος δύναμη. Για αυτόν  τον λόγο  είναι συχνές οι μετέπειτα βιαιοπραγίες.

Έχετε αναρωτηθεί αν νιώθετε νευρικότητα όταν δεν πίνετε συχνά?                                                    Πίνετε συχνά μόνοι σας?       Ξεκινάτε από νωρίς το μεσημέρι?                                                                  Νιώθετε πιο σίγουρος  και άνετος όταν πίνετε?                                                                              Πόσες μερίδες αλκοόλ πίνετε σε μία εβδομάδα συνολικά?

Ο αλκοολικός εύκολα θα εκδηλώσει:

  • επιθετικότητα έως  αυτοκτονικότητα
  • μετάπτωση σε αδιαφορία και απάθεια
  • συναισθηματική αστάθεια και ευσυγκινησία
  • επαγγελματική κατάρρευση.
  • εγκληματικότητα

Η εξάρτηση από το αλκοόλ εγκαθιδρύεται ευκολότερα από όσο νομίζουμε, ενώ το άτομο δεν το παραδέχεται και πιστεύει ότι το ελέγχει. Σε προχωρημένο στάδιο ο αλκοολισμός θα οδηγήσει σε:

  • ηπατοπάθεια -λιπώδες ήπαρ-κίρρωση
  • γαστρίτιδα  -έλκος-   παγκρεατίτιδα
  • σακχαρώδη διαβήτη
  • υπέρταση  και καρδιολογικά προβλήματα (καρδιομυοπάθεια κ.α)
  • προδιάθεση για καρκίνους οισοφάγου, εντέρου, ήπατος, παγκρέατος…
  • στειρότητα  -ατροφία όρχεων κ.α
  • διαταραχές ύπνου- κατάθλιψη-παράνοια
  • Οδηγείται κατά 60% σε κατάθλιψη και μετά από κάποια χρόνια στη βαρεία αλκοολική άνοια.
  • Αλκοολική πολυνευροπάθεια ,με συμπτώματα κυρίως από τα πόδια.
  • Επιληπτικά επεισόδια

Η αλκοολική άνοια για να διαγνωσθεί απαιτείται να επιμένει τουλάχιστον έναν μήνα μετά τη διακοπή λήψης αλκοόλ.

Αλκοολικό ζηλοτυπικό παραλήρημα:                                                                                     

  Οι συχνές φαντασιώσεις των αλκοολικών όταν συναντούν την προκαλούμενη δύσπιστη στάση του συντρόφου τους  και την απογοήτευσή τους για τη συμπεριφορά του αλκοολικού, τότε δημιουργούνται σκέψεις  ζηλοτυπίας. Όσο πιο χοντροκομμένες είναι αυτές τόσο η κριτική ικανότητα είναι μειωμένη και οι βλάβες από το οινόπνευμα προχωρημένες.

Εγκεφαλοπάθεια wernicke:

είναι μια βαρεία εγκεφαλοπάθεια, οξεία επιπλοκή του αλκοολισμού που συχνά οδηγεί στον θάνατο και σχετίζεται με εγκεφαλικές βλάβες.

Σύνδρομο korsakoff:

είναι χρόνιο, με έκπτωση της πρόσφατης μνήμης κυρίως, περιφερική νευροπάθεια, οφθαλμοπληγία, ακατάσχετη μυθοπλασία, κ.α.

Τρομώδες παραλήρημα  (delirium tremens):

Μπορεί να συμβεί μετά από κακής προετοιμασίας διακοπή του αλκοόλ  αλλά σπάνια και κατά τη διάρκεια χρήσης .  Μπορεί να οδηγήσει σε:

  • αταξία  -τρόμος των άκρων
  • μεγάλη αστάθεια από το αυτόνομο νευρικό σύστημα
  • παραισθήσεις  –   ψευδαισθήσεις
  • επιθετικότητα  -γενικευμένες επιληπτικές κρίσεις
  • ασυναρτησία – παρανοϊκές ιδέες   και
  • στον θάνατο(15%).

Χρειάζεται μεγάλη προσοχή. Μετά από αυτό ο πάσχων θα υφίσταται μείωση της μνήμης μερικώς και για λίγο, έως πλήρως και για πάντα.

Υπάρχει θεραπεία για τον αλκοολισμό;
Στα πρώτα στάδια απεξάρτησης,  είναι σημαντικός ό έλεγχος της κατάθλιψης ,των στερητικών ,της επαναλαμβανόμενης επιθυμίας για ποτό. Χορηγείται ανάλογη φαρμακευτική αγωγή και παρακολούθηση.

Η Ναλτρεξόνη μειώνει την έντονη επιθυμία (craving) για το αλκοόλ                                                      Η δισουλφιράμη σαν θεραπεία αποστροφής ,με αυξημμένες παρενέργειες
Η  Ακαμπροζάτη (Acamprosate),  μειώνει τη λειτουργία των υποδοχέων NMDA, με συνέπεια να καταστείλει τα συμπτώματα της απόσυρσης του αλκοόλ. Η ακριβής  δράση της Ακαμπροζάτης δεν είναι γνωστή

Ατομική,Ομαδική ψυχοθεραπεία.                                                                                                             Είναι απαραίτητη είτε σε παρακολούθηση ιατρείου είτε  σε παρακολούθηση σε νοσοκομείο,άλλου οργανισμού  ,ανοικτού ή κλειστού προγράμματος.                                                                              Χρειάζεται ισχυρή βούληση από το ίδιο το άτομο και ψυχολογική υποστήριξη από τους δικούς του.

Στο ιδιωτικό ιατρείο χρειάζεται συστηματική παρακολούθηση και ισχυρό κίνητρο απεξάρτησης,φαρμακοθεραπεία.

Ομάδες αυτοβοήθειας(ΑΑ).

Κλειστά ,ανοικτά προγράμματα(ΚΕΘΕΑ, ΨΝΑ,ΑΘΗΝΑ…)